Bezoek aan het Kasteel van Bornem en aan het Museum Emile Verhaeren, Sint-Amands

Bezoek aan het Kasteel van Bornem of het Kasteel Marnix de Sainte Aldegonde

Het Kasteel van Bornem zou gebouwd zijn op een oude Romeinse site, eerst als een verdedigingstoren tegen de invallen van de Noormannen, naderhand als verblijfplaats van de Heren van Bornem.

De Burggraven van Gent, de eerste Heren van Bornem, lieten er al in de elfde eeuw een houten ‘castellum’ oprichten dat verder werd ontwikkeld tot een invloedrijk domein. In 1250 kocht de Gravin van Vlaanderen het kasteel waardoor het deel ging uitmaken van het grafelijk domein. Door erfenis komt het Land van Bornem in het bezit van belangrijke families van Bar, van Luxemburg en van Bourbon. Het wordt uiteindelijk weggeschonken aan Italiaanse adellijke families.

In 1586, na de val van Antwerpen, kocht Pedro Coloma, officier in het Spaanse leger, de heerlijkheid Bornem. Hij laat het vervallen kasteel herbouwen en bouwt met eigen middelen ook de abdij van Bornem.

Via huwelijken komt het domein in 1780 in handen van Claude de Marnix, de 7de graaf van Bornem. De familie de Marnix laat het kasteel en de bijgebouwen grondig renoveren. John II de Marnix, 14de Graaf van Bornem en 54ste kasteelheer, beheert ondertussen al meer dan 50 jaar het domein.

Het kasteel is rijk aan kunstschatten waaronder 's werelds grootste privécollectie gravures van Pieter Bruegel de Oude, prachtige schilderijen, antieke meubelen, kantwerk, Chinees porselein en een fraaie collectie handgeschreven boeken. In de bijgebouwen bevindt zich een uitzonderlijke collectie koetsen, zadels en tuigen.

Na het bezoek aan het kasteel nemen we een gezamenlijke lunch in het belevingscentrum op het Kasteeldomein.

Museum Emile Verhaeren

In de namiddag bezoeken we het Emile Verhaerenmuseum in het nabijgelegen Sint-Amands. Het is een literair museum, volledig gewijd aan de Franstalige dichter en kunstcriticus Emile Verhaeren (1855-1916). Het werd in 1955 opgericht door een achterneef van Verhaeren in het Veerhuis aan de Scheldekaai, die zelf een waardevolle nalatenschap van Verhaeren in bezit had. In 1982 werd het Antwerps Provinciebestuur eigenaar van het gebouw en de collectie. In 1997 verhuisde het museum naar een gerenoveerd pand in de Emile Verhaerenstraat, juist naast het geboortehuis van de dichter.

Naast de boeken- en kunstcollectie vinden we in het museum ook enkele opvallende meubelstukken waaronder enkele 'tentaculaire' tafels.

Een uitzonderlijke gelegenheid dus om, naast één van de befaamdste en mooiste Vlaamse erfgoedsites in Vlaanderen, ook een literair stukje cultuurgeschiedenis te kunnen opsnuiven.

Dagindeling

• 10.45 u. - Afspraak aan het verzamelpunt aan de ingang van het kasteel van Bornem, Kasteelstraat 5, 2880 Bornem.  

  Het kasteel is gemakkelijk bereikbaar: voor onze groep is parking voorzien bij de ingang van het kasteel. In de Kasteelstraat rij je, ondanks het verbodsteken, de dreef in die toegang geeft tot het kasteel, voorbij de ijzeren poort tot op de parking aan de ‘ingang’.

• 11.00 - 13.00 u. - Bezoek kasteel en koetsenmuseum.

• 13.30 - 15.00 u. - Lunch met 3-gangenmenu in het belevingscentrum van het kasteel. 

• 15.30 - 17.00 u.  - Bezoek Museum Emile Verhaeren, Emile Verhaerenstraat 7, 2890 Sint-Amands.  

Deze samenkomst staat open voor leden, partners,  kandidaat-leden en gasten.

Wees er op tijd bij, het aantal deelnemers is beperkt tot 40.

Aan de deelnemers wordt vooraf nog praktische informatie bezorgd betreffende de route, parking en carpooling.

Inschrijving en bijdrage

• Aan-of afmelding via de knop hieronder uiterlijk op woensdag 29 april 2026.

• Bijdrage: 75 € voor leden en kandidaat-leden; 80 € voor partners en gasten. Overschrijven van de bijdrage op bankrekeningnummer BE43 4319 1500 4101 van de OvdP afdeling Keerbergen, met als vermelding “Bornem”, uiterlijk op woensdag 29 april 2026.

Met Princelijke groeten,

Het bestuur,

Herman, Daan, Caroline en Frans

Foto bovenaan: Kasteel van Bornem, foto van FrDr CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

Foto onderaan: Yannick De Bel